İnternet Terimleri

TCP/IP ve OSI Nedir?

  • 198
  • Bilgisayarların ya da ağa bağlı cihazların sürekli olarak bir iletişimde olduğunu biliyoruz. Bu iletişim gerçekleşmesi için pek çok teknoloji ve kural var. İşte bu kuralların yani protokolleri içeren günümüzde en yaygın olarak kullanılan protokol takımına TCP/IP denir.

    Oldukça eski bir sistem olan TCP/IP ilk olarak OSI tabanlı sistemlere alternatif olarak geliştirilmiştir. Açılımı ise internete veri aktarımı için kullanılan 2 protokolü kapsar. Bunlar, Transmission Control Protocol (TCP) ve Internet Protocol’dur. Birçok protokolü içerisinde barındırır. Bunlara örnek olarak FTP (File Transfer Protocol), SMTP (Simple Mail Transfer) protokolleri verilebilir. TCP kısmı veri transferi kısmını belirtirken IP kısmı taşıma yolunu bulmayı belirtir.

    TCP/IP’de bir cihazdan yollanan veriler katmanlara göre paketlenerek yollanır. Alıcı cihaza ulaştığında ise bu veri paketleri tek tek açılıp veri ulaştırılır. Katmanlar derken bu protokol takımı dört farklı katmandan oluşur; Application (Uygulama), Transport (Taşıma), Internet, Network Interface (Ağ arayüzü). Bu katmanların işlevlerini kısaca tanımlamak gerekirse;

    Uygulama (Application) Katmanı: Uygulama katmanında, veri paketini göndermek isteyen uygulama ve kullandığı dosya biçimi tespit edilerek gönderilen veri paketinin  türüne göre  farklı protokoller devreye girer (HTTP,  SMTP, FTP, Telnet, vs.) ve  programlarla Taşıma protokollerinin haberleşmesi sağlanır. Ardından görev artık Taşıma katmanındadır. Taşıma katmanıyla da iletişim portlar aracılığıyla gerçekleşir.

    Taşıma (Transport) Katmanı: Taşıma katmanı aslında uçtan uca iletişim ile ilgilenen katmandır. Yani verinin nasıl gönderileceği belirlenir. Ayrıca veri güvenliği ve hata kontrolü gibi işlemler bu katmanda yapılır. TCP ve UDP protokolleri bu katmanda çalışır. Taşıma katmanı, veri paketi gönderirken İnternet katmanı ile veri alırken de Uygulama katmanı ile iletişim halindedir.

    İnternet Katmanı: Bu katmanda verinin kaynaktan hedefe yönlendirilmesi sağlanır. Kaynak IP adresi bu katmanda veriye eklenir. Genel olarak bu katman ağdaki verilen paketlenmesinden, ele alınmasından ve yönlendirilmesinden sorumludur.

    Ağ Arayüz (Network Interface) Katmanı: Ağ Erişim Katmanı, fiziksel ağa erişim sağlar yani gönderilen verilen son durağıdır. Verilerin fiziksel olarak 1 ve 0’lara dönüştürülerek taşınması sağlanır. Ethernet, FDDI, Token Ring, ATM, OC, HSSI ve hatta Wi-Fi, tüm ağ ara yüzlerine örnektir. Ethernet Ağ Arayüzü Katmanında kullanılan ve veri iletiminin fiziksel görünümünü sağlayan en yaygın kablolu yerel ağ teknolojisidir. 

    OSI: TCP/IP gibi OSI modeli de temelde iki bilgisayar arasındaki iletişimin nasıl olacağını tanımlamak için geliştirilmiştir. Bilgisayar ağları oluşturulurken kullanılan yazılımsal ve donanımsal çözümleri bir düzene oturtan standarttır. Ayrıca döneminde üretici bağımlılığını ortadan kaldıran ilk modeldir.

    OSI modeli de çeşitli katmanlara ayrılmıştır. Bu katmanlar; Fiziksel katman, Veri Bağlantı Katmanı, Ağ katmanı, Taşıma Katmanı, Oturum Katmanı, Sunu Katmanı, Uygulama Katmanı. Her katmanın görevi bir sonraki katmana veriyi ulaştırmaktır. Gerekli iletişim de bu şekilde sağlanır.

    Fiziksel (Physical) Katman: OSI modelinin ilk katmanı ve aynı zamanda donanım katmanıdır. Elektrik, radyo sinyallerinden sorumludur. ATM, FDDI gibi protokoller bu katmanda çalışır.

    Veri Bağlantı (Data Link) Katmanı: Veri Bağlantı katmanı, hatasız veri transferini gerçekleştirmek için Fiziksel katmanın erişim yetkilerini ve kurallarını belirler. Bu katmanda Ethernet gibi erişim yöntemleri çalışır ve veriyi kendi protokollerine uygun hale getirirler. Bu katmanın büyük bir kısmı ağ kartı içerisinde çalışır. Ağ üzerindeki diğer cihazları tanımlama, ağın hangi cihaz tarafından kullanıldığını tespit etme ve ilk katman olan fiziksel katmandan gelen verinin hata kontrolü yine bu katmanda gerçekleşir. 

    Ağ (Network) Katmanı: Verinin iletileceği en uygun fiziksel yolun belirlendiği katmandır. Adresleme ve adres çözümleme işlemleri bu katmanda yapılır. IP (Internet Protocol) gibi mantıksal adresleri kullanarak hedefi bulur. IP, IPv4, IPv6 gibi protokoller bu katmanda çalışır. Yani kısacası veri paketinin yönlendirilmesi ve iletilmesi bu katmanda gerçekleşir.

    Taşıma (Transport) Katmanı: Alt katmanlar ve üst katmanlar arasındaki bir geçit katmanıdır. Taşıma katmanı verinin nasıl iletileceğinin belirlendiği katmandır. Taşıma katmanında verinin uçtan uca hangi protokoller kullanılarak iletileceği belirlenir. TCP ve UDP gibi protokoller bu katmanda çalışır.

    Oturum (Sesion) Katmanı: Bu katman oturum ve bağlantı koordinasyonu ile ilgilenir. Uygulamalar arasındaki bağlantıların kurulması, yönetimi ve sonlandırılmasından sorumludur. Cihazlar birden fazla cihazla iletişime geçtiğinde doğru bilgisayarla olan iletişimin devamlılığını sağlar. Oturum katmanı veri güvenliğini ve veri iletiminde sorun oluşmuş ise verinin tekrar iletilmesini sağlar. NFS, Net BIOS, Sockets ve SQL gibi protokoller bu katmanda çalışır.

    Sunu (Presentation) Katmanı: Sunu katmanının görevi, verinin diğer bilgisayarda anlaşılacak şekle çevrilmesidir. Uygulama katmanına veri iletirken veriler üzerinde kodlama ve dönüştürme işlemleri yapılır. Verinin şifrelenmesi, şifreli verinin çözümlenmesi, sıkıştırılması, genişletilmesi bu katmanda gerçekleşir.

    Uygulama (Application) Katmanı: Uygulama katmanı kullanıcıya en yakın katmandır. Doğrudan yazılım uygulaması ile etkileşime girer. Kullanıcı tarafından çalıştırılan eposta, veritabanı ve web tarayıcı yazılımları bu katmanda yer alır.

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.