İnternet Terimleri

İnternet Nedir? Nasıl Çalışır?

  • 26
  • İnternetin tanımını yapmak oldukça zordur. Şimdi bir tanım yapsak büyük ihtimal bu tanım iki yıl içerisinde genişleyecek ve yetersiz kalacak. Çok köklü bir tarihi olmamasına rağmen insan hayatına etkileri tarihi ile doğru orantılı ilerlemedi. Diğer teknolojiler ile kıyasladığımız zaman bu kadar kısa sürede bu kadar değişim yaratan başka bir teknoloji olmayabilir. Sürekli olarak değiştiği ve geliştiği için de herhangi bir tanımını yapmak muhakkak eksik kalacaktır.

    Ancak temel olarak yapılan tanım dünya üzerinde yayılmış bilgisayar ağlarının birleşiminden oluşan ve onlarca farklı amaç için kullanılan bir bilgisayar ağıdır. Bu ağlar birbirlerine telefon hatları ile bağlıdır. Günümüzde artık yeni teknolojiler gelişse de hala en yaygın olarak kullanılan internet teknolojileri telefon hatlarına bağımlı. Bazı yerlerde teknolojinin ortak dili olarak tanımlanıyor internet. Ancak dediğimiz gibi oldukça eksik bir tanımlama olduğunu belirtmek gerek.

    İnternette neler yapabilirsiniz gibi bir sorunun cevabını da burada vermek aynı tanımlama yapmak gibi zor. Şu an neredeyse sınırsız. Alışveriş yapmaktan film izlemeye, fal baktırmaktan müze gezmeye kadar sınırsız. Internet kurumsal ve kişisel kullanıcılarına birbirleriyle haberleşme, bilgi kaynaklarına erişme ve ürün ve hizmet satın alma kolaylıklarını sağlar. Bu kullanıcılar, internete genellikle bir bilgisayar ve modem aracılığıyla normal telefon hatlarını kullanarak erişseler de alternatif bilgi araçları ve bağlantı teknolojileri de vardır.

    Internetiin esas ekonomik döngüsü içinde dört önemli grup vardır: kullanıcılar, içerik sağlayıcılar, ürün ve hizmet satıcıları ve erişim sağlayıcılar. İçerik sağlayıcılar herhangi bir bilgiyi internet üzerinden erişilebilir hale getiren tüm kişi ve kurumlardır.

    İnterneti Kim Kontrol Ediyor?

    İnternetin sorumluluğunu genel olarak üstlenmiş bir kurum yok. Ancak denetim yapılmadığını veya belli standartlar olmadığını söylemek de doğru olmaz. Özellikle günümüzde artık bu konuda ciddi adımlar atılıyor ve devlet kurumları bulunuyor. Pek çok internet tabanlı kötü amaçlı işlem kanunen yasaklı hale geldi bile. Ayrıca eskiden yaptırım gücün olan bir kurum olmasa da günümüzde artık yaptırım gücü olan pek çok kurum var. Devletler bu konuda kendi kurallarını koyuyorlar. Global standart için de internetin genel yapısı ve işleyiş kurallarını “öneren” ve Internet Architecture Board (Internet Mimari Kurulu) altında çalışan çeşitli gruplar var. Bu grupların da en önemlisi ve etkilisi ise Internet Engineering Task Force (Internet Mühendislik Grubu) ya da kısa adıyla IETF. Bu grubun üyeleri arasında yazılım ve donanım üreticilerinin, devletlerin ve uluslararası kuruluşların temsilcileri var.

    Internetin teknik altyapısı üç önemli kavram üzerine kurulu: sunucu/istemci mimarisi, protokol yığınları ve paket bazlı iletişim. Bu mimaride, bilgi isteyen yazılıma (ve bu yazılımın üzerinde çalıştığı bilgi aracı) istemci, bilgi veren de sunucu olarak adlandırılıyor. Sunucu ve istemcilerin işlevsel olması için aralarında kullandıkları ortak dile de iletişim protokolü deniyor.

    Internet kurumsal ve kişisel kullanıcılarına birbirleriyle haberleşme, bilgi kaynaklarına erişme ve ürün ve hizmet satın alma kolaylıklarını sağlar. Bu kullanıcılar, internete genellikle bir bilgisayar ve modem aracılığıyla normal telefon hatlarını kullanarak erişseler de alternatif bilgi araçları ve bağlantı teknolojileri de vardır.

    Internetin esas ekonomik döngüsü içinde dört önemli grup vardır: kullanıcılar, içerik sağlayıcılar, ürün ve hizmet satıcıları ve erişim sağlayıcılar. İçerik sağlayıcılar herhangi bir bilgiyi internet üzerinden erişilebilir hale getiren tüm kişi ve kurumlardır.

    Hepimiz için internetsiz bir dünya şu an için oldukça zor geliyor. Hayatımızın her alanına dokunmaya başladı. Birçok işlemimizi artık bu ağ aracılığı ile yapıyoruz. Neredeyse dünyanın her yerinden internete ulaşabiliyoruz. Tabii ki tamamından değil ancak ulaşabildiğimiz alan oldukça geniş. Peki bu sistem nasıl oluyor da tüm dünyayı kapsayabiliyor?

    İnternet teknolojisinin pek çok kullanıcı için fiziksel bir karşılığı yok denecek kadar az. Herhangi bir paylaşımımız saniyeden daha kısa bir sürede ya da bir iki saniyede ulaşıyor. Dünyanın öbür ucuna yollanan bir mail nasıl da saniyeler içerisinde varıyor? Ya da Amerika’da yaşayan bir arkadaşımız ile görüntülü bir şekilde nasıl bu kadar akıcı konuşabiliyoruz?

    Tüm Dünyaya Nasıl Erişiyoruz?

    Sürekli olarak gelişen bir teknoloji olsa da temel olarak fiziksel bir bağlantıya hala ihtiyaç duymaktadır internet. Bu da genelde telefon bağlantısı ile sağlanır. Bu kablolar bakır ya da fiber optik kablolardır. Ülkeler arasında ise aynı şekilde kablo bağlantıları ya da uydu bağlantıları bulunur. Ağları birbirine bağlanmak için pek çok yeni teknoloji de geliştirilmektedir. Şu an için en yaygın olarak kablo bağlantıları sonrasında ise uydu dalgaları kullanılıyor. Bu şekilde tüm ağ birbirine bağlanmış oluyor.

    Örnek olarak bilgisayarınızla internete bağlandığınızı düşünelim. Herhangi bir internet servis sağlayıcıdan internet hizmeti alıyorsunuz. Siz internete bu servis sağlayıcı sayesinde bağlanarak onların LAN’ına yani Yerel Ağ’ına bağlanmış oluyorsunuz. Ardından servis sağlayıcınız da kendi bağlı oldukları ağa bağlanır. Böylece tüm küçük ağlar birleşerek dünya genelinde cihazların iletişimde olmasını sağlar yani interneti oluşturur.

    Bu sistem bekli bir yerden tanıdık gelmiştir sizlere de. Posta ağlarına çok benzer bir sistem. İstanbul’dan Gaziantep’e bir mektup yollayacağınızı düşünelim. Bu mektubu size en yakın posta ofisine iletirsiniz. Bu posta ofisi mektubu bölge dağıtım noktasına ulaştırır. Ardından oradan gideceği bölgedeki bölge dağıtım noktasına gider. Sonrasında ise yazdığınız adrese en yakın posta ofisi ve adrese ulaşır. Tekrar cevap geleceği zaman da aynı yol izlenir. Tam olarak internet dünyası da böyle işler. Siz bir veri yollarsınız ve karşılığında bir cevap beklersiniz.

    Biraz daha detaylandırmak gerekirse, siz internete bağlanmak istediğiniz zaman servis sağlayıcıların fiziksel altyapılarına bağlanırsınız (Dediğimiz gibi internet hala fiziksel bir bağlantıya ihtiyaç duymaktadır.). Şirketlerin bölgesel olarak bir ağ erişim noktaları bulunur ve bu noktalar sayesinde fiziksel altyapıya yönlendirilirsiniz. Bu bağlantı, telefon kabloları sayesinde sağlanmaktadır.  Gerçek anlamda internet çeşitli yerlerde bulunan NAP/Network Access Point (Ağ Erişim Noktası)’lerin birbirlerine bağlanmaları ile oluşur.

    NAP‘ler üzerinde bulunan bütün ağlar, fiziksel altyapılar ve yönlendirici adı verilen router’lar birbirleriyle bağlantılıdır. Bu süreçte bir bilgisayarınızdan gönderdiğiniz bir veri, dünya çapında yayılmış olan bu ağlardan geçerek, mesajın gönderildiği bilgisayara bir saniyeden daha kısa bir zaman içinde ulaşır. Bir bilgisayardan diğerine aktarılacak verinin hangi yoldan hedefe ulaştırılacağını yönlendiriciler (Router) belirler. Yönlendiriciler hedefe ulaşmak isteyen mesajınızı diğer cihaza göndermek için tasarlanmış bilgisayarlardır. Bir bilginin gitmemesi gereken yere gitmemesini ve de mesajın istenen istikamette gitmesini sağlarlar.

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.